Giá điện sinh hoạt 5 bậc năm 2026 đang được Bộ Công Thương đề xuất triển khai sớm. Cơ cấu mới đã được quy định tại Quyết định 14/2025/QĐ-TTg nhưng chưa áp dụng thực tế. Người dân cần phân biệt ngày văn bản có hiệu lực với thời điểm tính hóa đơn theo biểu giá mới.
Việc chuyển từ 6 bậc xuống 5 bậc có thể khiến tiền điện từng gia đình thay đổi, ngay cả khi dùng cùng lượng điện. Bài viết so sánh hai cơ cấu, mô phỏng hóa đơn và giải thích vai trò của điện mặt trời có lưu trữ. Bộ Công Thương đã công bố hồ sơ dự thảo ngày 20/10/2026 để lấy ý kiến về việc triển khai sớm. Nguồn: Bộ Công Thương.
Vì sao có đề xuất áp dụng sớm biểu giá điện 5 bậc?
Quyết định 14/2025/QĐ-TTg được ban hành và có hiệu lực ngày 29/5/2025. Văn bản quy định cơ cấu biểu giá bán lẻ điện mới.
Theo Điều 6 và khoản 1 Điều 7, thời điểm chuyển sang cơ cấu mới gắn với quy định điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân. Vì vậy, cơ cấu 5 bậc chưa được triển khai ngay từ ngày văn bản có hiệu lực.
Bộ Công Thương đã công bố hồ sơ lấy ý kiến sửa đổi ngày 20/10/2026. Dự thảo hướng tới triển khai cơ cấu mới sớm hơn. Thời điểm áp dụng vẫn cần căn cứ văn bản được ban hành và thông báo của đơn vị điện lực.
Cần phân biệt: Quy định về cơ cấu 5 bậc có hiệu lực không có nghĩa hóa đơn đã tính theo 5 bậc. Bảng mô phỏng không thay thế đơn giá đang áp dụng trong kỳ thanh toán.
Cơ cấu 5 bậc khác biểu giá 6 bậc như thế nào?
Thay đổi dễ nhận thấy là bậc đầu mở rộng đến 100 kWh. Khoảng tiêu thụ của các bậc sau cũng được sắp xếp lại.
Bảng dưới so sánh biểu giá 6 bậc theo Quyết định 1279/QĐ-BCT do EVN công bố và kịch bản đơn giá 5 bậc dùng để phân tích.
| Bậc | Khoảng tiêu thụ 6 bậc | Đơn giá 6 bậc | Khoảng tiêu thụ 5 bậc | Đơn giá 5 bậc minh họa |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Đến 50 kWh | 1.984 | Đến 100 kWh | 1.984 |
| 2 | 51–100 kWh | 2.050 | 101–200 kWh | 2.380 |
| 3 | 101–200 kWh | 2.380 | 201–400 kWh | 2.998 |
| 4 | 201–300 kWh | 2.998 | 401–700 kWh | 3.571 |
| 5 | 301–400 kWh | 3.350 | Từ 701 kWh trở lên | 3.967 |
| 6 | Từ 401 kWh trở lên | 3.460 | — | — |
Đơn vị: đồng/kWh, chưa VAT. Các khoảng tiêu thụ tính theo tháng.
Đơn giá 5 bậc được mô phỏng theo các tỷ lệ 90%, 108%, 136%, 162% và 180%. Các tỷ lệ này nhân với mức giá bình quân tham chiếu khoảng 2.204,07 đồng/kWh, rồi làm tròn đến đồng/kWh. Mức giá tham chiếu lấy từ công bố của EVN về đợt điều chỉnh ngày 10/5/2025.
Các mức giá 5 bậc trong bảng phục vụ mô phỏng, không thay thế quyết định ban hành đơn giá áp dụng thực tế.
Tiền điện vẫn được cộng theo từng bậc
Với cách tính lũy tiến, phần điện thuộc bậc nào được tính theo đơn giá của bậc đó. Hộ dùng 900 kWh không phải trả đơn giá cao nhất cho toàn bộ 900 kWh.
Ở kịch bản 5 bậc, 900 kWh được phân bổ như sau: 100 kWh bậc 1; 100 kWh bậc 2; 200 kWh bậc 3; 300 kWh bậc 4; 200 kWh bậc 5.
Chuyển sang 5 bậc có đồng nghĩa tăng giá điện không?
Cần phân biệt mức giá bán lẻ điện bình quân với cách phân bổ đơn giá giữa các bậc tiêu thụ.
Phép mô phỏng giữ nguyên mức giá điện bình quân tham chiếu. Tuy nhiên, hóa đơn của từng hộ vẫn có thể thay đổi vì khoảng tiêu thụ và đơn giá từng bậc khác nhau.
Không thể suy ra mọi gia đình đều giảm tiền điện khi chuyển từ 6 xuống 5 bậc. Ngược lại, đơn giá bậc cuối cao hơn cũng không có nghĩa toàn bộ hóa đơn đều tính theo mức cao đó.
Muốn biết tác động đến một hộ cụ thể, cần tính lại toàn bộ sản lượng tháng theo từng bậc trên cùng cơ sở so sánh.
Hóa đơn có thể thay đổi thế nào tại các mức tiêu thụ khác nhau?
Future Energy tính trực tiếp từ hai bảng đơn giá trên. Mô phỏng giả định một hộ có một định mức sinh hoạt, cùng kỳ tính và cùng sản lượng điện mua từ lưới.
| Điện mua từ lưới mỗi tháng | Theo biểu giá 6 bậc | Theo kịch bản 5 bậc | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
| 400 kWh | 1.074.500 đồng | 1.036.000 đồng | Giảm 38.500 đồng |
| 700 kWh | 2.112.500 đồng | 2.107.300 đồng | Giảm 5.200 đồng |
| 900 kWh | 2.804.500 đồng | 2.900.700 đồng | Tăng 96.200 đồng |
| 1.200 kWh | 3.842.500 đồng | 4.090.800 đồng | Tăng 248.300 đồng |
Số tiền chưa VAT, tính theo đơn giá làm tròn trong bài. Đây là kết quả mô phỏng, không phải thông báo hóa đơn mới.
Trong các ví dụ này, mức 400 và 700 kWh cho kết quả thấp hơn, còn 900 và 1.200 kWh cho kết quả cao hơn. Đây là ví dụ cho từng mức tiêu thụ, không phải cơ sở xác định tỷ lệ hộ tăng hoặc giảm tiền điện trên toàn quốc.
Khi có đơn giá và thời điểm áp dụng chính thức, cần cập nhật phép tính theo văn bản tương ứng.
Hộ gia đình nên lưu ý những gì?
Theo dõi thông báo áp dụng, không chỉ đọc bảng giá trên mạng
Hãy kiểm tra ngày bắt đầu áp dụng và đơn giá do đơn vị điện lực thông báo. Nếu kỳ ghi chỉ số có ngày thay đổi giá, cần đối chiếu cách tính của kỳ hóa đơn đó.
Xem số kWh bên cạnh tổng tiền thanh toán
Hóa đơn có thể thay đổi do số kWh, biểu giá hoặc thuế. Khi đối chiếu, nên xem cả số ngày của kỳ ghi chỉ số và các khoản thể hiện trên hóa đơn.
Không nhầm giá lũy tiến với giá theo giờ
Biểu giá 5 bậc trong bài tính theo tổng kWh của kỳ sử dụng điện. Nó không quy định mức giá riêng cho ban ngày và buổi tối. Không tự áp dụng khung giờ của nhóm sản xuất, kinh doanh cho hộ gia đình.
Điều chỉnh tiêu thụ theo nhu cầu thực tế
Hãy rà soát các thiết bị tiêu thụ nhiều điện và thời gian hoạt động. Với máy lạnh và thiết bị biến thiên công suất, nên ưu tiên số kWh thực tế thay vì chỉ nhìn công suất trên nhãn.
Giá điện 5 bậc ảnh hưởng thế nào đến điện mặt trời và pin lưu trữ?
Điện mặt trời giúp giảm lượng điện mua từ lưới nếu điện tạo ra được sử dụng tại công trình. Pin lưu trữ có thể giữ điện mặt trời dư để dùng sau giờ nắng. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc lượng điện tự sử dụng, tổn hao và chi phí đầu tư.
Thay đổi biểu giá chưa đủ để kết luận một gia đình cần bổ sung pin lưu trữ. Cần đánh giá điện dư, lịch dùng điện, inverter hiện có và mục tiêu dự phòng. Chức năng cấp điện khi mất lưới cũng phải được xác nhận theo thiết kế.
Để đánh giá giải pháp, khách hàng nên chuẩn bị hóa đơn nhiều tháng, lịch dùng thiết bị và model inverter. Nếu cần điện dự phòng, hãy nêu rõ nhóm tải ưu tiên. Không sử dụng bảng mô phỏng hóa đơn làm cam kết tiết kiệm hoặc hoàn vốn.
Ví dụ: Giảm 200 kWh điện mua từ lưới có thể tiết kiệm bao nhiêu?
Giả sử một gia đình mua 900 kWh từ lưới mỗi tháng. Hệ điện mặt trời giúp gia đình giảm 200 kWh điện mua, còn 700 kWh.
Theo kịch bản 5 bậc ở bảng trên, hóa đơn trước VAT giảm từ 2.900.700 đồng xuống 2.107.300 đồng, tương đương 793.400 đồng/tháng.
Đây là giá trị điện mua từ lưới tránh được trong tình huống giả định. Không phải khoản tiết kiệm cam kết hay lợi nhuận ròng của hệ thống. Gia đình chỉ đạt kết quả này khi thực sự giảm được 200 kWh điện mua trong kỳ.
Câu hỏi thường gặp về giá điện sinh hoạt 5 bậc
Giá điện sinh hoạt 5 bậc đã chính thức áp dụng chưa?
Tính đến ngày 24/10/2026, cơ cấu giá điện sinh hoạt 5 bậc chưa được triển khai thực tế. Bộ Công Thương đã công bố hồ sơ dự thảo ngày 20/10/2026 nhằm thúc đẩy việc áp dụng sớm. Người dùng cần theo dõi văn bản ban hành cuối cùng và thông báo từ đơn vị điện lực để xác định thời điểm áp dụng.
Biểu giá điện 5 bậc khác biểu giá 6 bậc ở điểm nào?
Biểu giá 5 bậc điều chỉnh khoảng sản lượng điện trong từng bậc. Bậc đầu tiên được mở rộng đến 100 kWh/tháng, trong khi bậc cao nhất bắt đầu từ 701 kWh. Biểu giá 6 bậc hiện hành có bậc đầu đến 50 kWh và bậc cuối từ 401 kWh trở lên. Sự thay đổi này có thể làm hóa đơn tăng hoặc giảm tùy lượng điện sử dụng.
Chuyển từ giá điện 6 bậc sang 5 bậc có đồng nghĩa tăng giá điện không?
Không nhất thiết. Việc thay đổi cơ cấu bậc giá và việc điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân là hai vấn đề khác nhau. Ngay cả khi giữ nguyên mức giá bình quân tham chiếu, tiền điện của từng gia đình vẫn có thể thay đổi do cách phân chia sản lượng và đơn giá giữa các bậc.
Gia đình dùng ít điện có chắc chắn được giảm tiền điện không?
Không thể kết luận chỉ dựa vào cách gọi “dùng ít điện”. Số tiền thực tế phụ thuộc vào sản lượng tiêu thụ, định mức và biểu giá có hiệu lực. Theo bảng mô phỏng trong bài, hộ sử dụng 400 kWh/tháng có thể giảm khoảng 38.500 đồng trước VAT. Đây là kết quả tính toán theo kịch bản, không phải mức giảm được bảo đảm cho mọi hộ.
Hộ gia đình dùng 900 kWh/tháng có thể phải trả thêm bao nhiêu?
Theo các mức đơn giá minh họa trong bài, tiền điện cho 900 kWh tăng từ 2.804.500 đồng theo biểu giá 6 bậc lên 2.900.700 đồng theo kịch bản 5 bậc. Chênh lệch là 96.200 đồng trước VAT. Kết quả giả định cùng sản lượng, định mức và kỳ tính điện.
Sử dụng trên 700 kWh có phải trả giá điện bậc cao nhất cho toàn bộ sản lượng không?
Không. Giá điện sinh hoạt được tính lũy tiến theo từng bậc. Ví dụ, trong kịch bản 5 bậc, hộ dùng 900 kWh chỉ có 200 kWh thuộc bậc cuối. Phần sản lượng còn lại được tính theo đơn giá của các bậc thấp hơn. Vì vậy, không thể lấy tổng 900 kWh nhân với đơn giá bậc 5 để tính toàn bộ hóa đơn.
Giá điện 5 bậc trong bảng đã bao gồm thuế VAT chưa?
Chưa. Các bảng đơn giá và số tiền mô phỏng trong bài đều chưa bao gồm VAT. Khi đối chiếu với hóa đơn thực tế, khách hàng cần xem thêm thuế và các khoản được thể hiện trong kỳ thanh toán. Đồng thời, cần kiểm tra đơn giá chính thức đang áp dụng thay vì sử dụng trực tiếp bảng minh họa.
Biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc có phân chia giờ cao điểm và thấp điểm không?
Không. Cơ cấu 5 bậc được đề cập trong bài tính theo tổng sản lượng điện tiêu thụ hằng tháng, không phân chia đơn giá riêng cho ban ngày và buổi tối. Khách hàng không nên nhầm biểu giá lũy tiến sinh hoạt với cơ chế giá điện theo giờ áp dụng cho những nhóm sử dụng điện khác.
Điện mặt trời có giúp giảm hóa đơn khi áp dụng giá điện 5 bậc không?
Có thể. Khi điện mặt trời được sử dụng trực tiếp tại công trình, lượng điện phải mua từ lưới giảm xuống. Điều này có thể làm giảm phần sản lượng thuộc các bậc giá cao. Mức tiết kiệm thực tế phụ thuộc sản lượng phát điện, thời điểm sử dụng và lượng điện mua từ lưới được giảm trong kỳ.
Có cần lắp pin lưu trữ vì biểu giá điện sắp thay đổi không?
Không nhất thiết. Thay đổi biểu giá điện chưa đủ để kết luận một gia đình nên đầu tư pin lưu trữ. Cần xem xét lượng điện mặt trời dư, nhu cầu sử dụng sau giờ nắng, cấu hình inverter và mục tiêu cấp điện dự phòng. Với gia đình sử dụng phần lớn điện vào ban ngày, hệ hòa lưới không lưu trữ có thể đã đáp ứng tốt nhu cầu.
Khi nào pin lưu trữ có thể giúp gia đình giảm thêm tiền điện?
Pin lưu trữ có thể giúp giảm thêm điện mua từ lưới khi hệ điện mặt trời tạo ra điện dư vào ban ngày và gia đình có nhu cầu sử dụng vào buổi tối. Tuy nhiên, cần tính đến tổn hao sạc/xả, điện năng sử dụng thực tế và chi phí đầu tư. Nếu chỉ sạc pin bằng điện lưới theo cùng cơ cấu giá sinh hoạt, không thể mặc định việc sử dụng pin sẽ giúp giảm tiền điện.
Future Energy hỗ trợ đối chiếu nhu cầu sử dụng điện
Với hộ gia đình, việc cần làm trước mắt là theo dõi thông tin chính thức, kiểm tra sản lượng trên hóa đơn và hiểu cách tính theo từng bậc.
Bạn có thể xem thêm bảng giá điện sinh hoạt và cách tính tiền điện tại Future Energy. Nếu đang cân nhắc điện mặt trời hoặc lưu trữ, Future Energy có thể trao đổi phương án dựa trên dữ liệu sử dụng điện và điều kiện công trình.
Future Energy – Giải pháp điện mặt trời.
- Hotline: 0383 509 898
- Zalo: Trao đổi nhu cầu với Future Energy
- Email: Contact@futureenergy.vn
- Liên hệ: Gửi yêu cầu tư vấn
- TikTok: Future Energy
- Facebook: Future Energy Solar
- YouTube: Future Energy – Giải Pháp Điện Mặt Trời
